Bilişim ETİĞİ’NİN TANIMI

Elektronik ve network ortamında uyulması gereken kuralları tanımlayan normlar ve kodlar kısaca bilişim etiğini ifade eder. Bu norm ve kodların temel amacı network ortamındaki kullanıcıların minimum zarar ve maksimum fayda ile elektronik ortamı kullanmasını güvence altına almaktır.

Kısaca “Bilişim”, bilginin elektronik ortamda işlenmesi olarak tanımlanmaktadır. Bu bağlamda Bilişim Etiğine, bilişm alanında uyulması gereken yazılı ve yazılı olmayan kurallar diyebiliriz. Bilişim Etiği genel bir ifadeyle tüm internet ve network ağlarının kullanıcılarının uyması gereken kuralları kapsadığı gibi, bireylerin kişisel bilgisayarlarını kullanırken dahi uyması gereken kuralları düzenler.

Yazılı Kurallar

Yazılı olan kuralların başlıcası HUKUKİ METİNLERDİR. Mevzuatta yer alan bazı konu başlıkları şöyledir: Elektronik İmza, Elektronik sözleşmeler, Elektronik Noter, Usul Hukukuna ilişkin düzenlemeler, Servis sağlayıcıların sorumluluğu, Bilişim suçları/Ceza Hukuku, Kişisel verilerin korunması, Tüketicinin korunması, Elektronik para, Elektronik ortamda haksız rekabet, Vergi hukuku, iş yeri muhasebesi, Gümrük hukuku, İsimler, alan adları, markalar, telif hakları, Kamu alımlarında elektronik ortamın kullanılması, Elektronik ortamda ticari kimlik vb.

Ayrıca çeşitli meslek kuruluşları ve eğitim kurumlarıda bu konuda yazılı kurallar ortaya koymuşlardır:

Temeli 1985’e dek uzanan Computer Ethics Institude (Bilgisayar Etik Enstitüsü)’e dayandırılan aşağıdaki on emir belki de netiquette’in temelini oluşturur niteliktedir. Bunlar;

1.      Bilgisayarı başka insanlara zarar vermek için kullanmamalıyız.

2.      Başka insanların bilgisayar çalışmalarına karıştırmamalıyız.

3.      Başka insanların dosyalarını karıştırmamalıyız.

4.      Bilgisayarı hırsızlık yapmak için kullanmamalıyız.

5.      Bilgisayarı yalan bilgiyi yaymak için kullanılmamalıyız.

6.      Bedelini ödemediğimiz yazılımı kopyalamamalı ya da kullanmamalıyız.

7.      Başka insanların bilgisayar kaynaklarını izin almadan kullanmamalıyız.

8.      Başka insanların entellektüel bilgilerini kendimize mal etmemeliyiz.

9.      Yazılan programın sosyal hayata etkilerine dikkat etmeliyiz.

10.  Bilgisayarı saygı duyulacak, hakkında bahsedilecek şeyler için kullanmalıyız.